NGUYÊN TẮC DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI CAO HUYẾT ÁP

Mục tiêu dinh dưỡng:

• Giảm huyết áp về mức kiểm soát an toàn
• Hỗ trợ điều trị thuốc, giảm biến chứng
• Điều chỉnh rối loạn chuyển hóa đi kèm (mỡ máu, đái tháo đường, thừa cân…)

1. Hạn chế muối tuyệt đối

• Lượng muối (Natri clorua): < 5g/ngày (~1 thìa cà phê)
• Với người đang điều trị tăng huyết áp nên giảm xuống < 3g/ngày
• Tránh:
  • Nước mắm, nước tương, bột canh, đồ kho mặn
  • Dưa muối, cà muối, thực phẩm chế biến sẵn (xúc xích, đồ hộp)

Lưu ý: Muối ẩn có nhiều trong mì ăn liền, bánh snack, hải sản khô, phô mai mặn

2. Tăng cường Kali – đối trọng với Natri

• Kali giúp hạ huyết áp, giảm co mạch
• Nguồn giàu Kali: chuối, cam, đu đủ, khoai lang, rau dền, cải bó xôi, đậu nành
• Nên ăn 4–5 khẩu phần rau quả mỗi ngày

3. Ăn nhiều rau – chất xơ hòa tan

• Tối thiểu 300–400g rau/ngày
• Tăng xơ hòa tan giúp:
  • Giảm cholesterol
  • Tăng cảm giác no, kiểm soát cân nặng
• Nguồn tốt: bí đỏ, yến mạch, rau mồng tơi, đậu xanh, bơ

4. Hạn chế chất béo bão hòa – ưu tiên chất béo tốt

• Giảm:
  • Mỡ động vật, bơ sữa béo, đồ chiên rán
• Tăng:
  • Dầu thực vật: dầu oliu, dầu mè, dầu hạt cải
  • Omega-3 từ cá thu, cá hồi, cá mòi → giúp giảm viêm, giảm huyết áp

5. Giảm đạm động vật – tăng đạm thực vật

• Tăng: đậu phụ, đậu đỗ, hạt mè, hạt hướng dương
• Hạn chế: thịt đỏ, thịt mỡ, nội tạng

6. Giảm đường và năng lượng dư thừa

• Tránh:
  • Nước ngọt, bánh kẹo, đồ uống đường cao
• Kiểm soát năng lượng nạp vào → giúp giảm cân → hạ huyết áp

7. Hạn chế caffein và rượu

• Caffein: hạn chế < 2 ly/ngày (cà phê, trà đặc)
• Rượu: càng ít càng tốt, tốt nhất nên bỏ

8. Ăn nhạt, đủ chất, chia đều bữa

• Ăn 5–6 bữa/ngày → giúp ổn định huyết áp
• Không để đói → tránh tụt đường → phản xạ tăng huyết áp

GỢI Ý PHÂN BỐ DINH DƯỠNG DASH (chuẩn Hoa Kỳ)

THỰC PHẨM NÊN ĂN & TRÁNH (TÓM TẮT)

GỢI Ý THỰC ĐƠN MẪU

• Sáng: Cháo yến mạch nấu rau củ + trứng gà luộc + 1 quả chuối
• Phụ sáng: 1 quả cam
• Trưa: Cơm gạo lứt + cá hấp cuộn cải + rau dền luộc
• Phụ chiều: Sữa chua không đường + vài hạt mè đen
• Tối: Đậu phụ sốt nấm + canh mướp nấu tôm + bí đỏ hấp