Đái tháo đường

NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG THỰC ĐƠN CHO NGƯỜI ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Mục tiêu dinh dưỡng

1. Tính đủ nhu cầu năng lượng cá thể hóa

Nhu cầu trung bình: 26–32 kcal/kg cân nặng lý tưởng/ngày
Giảm nhẹ nếu thừa cân, tăng nếu gầy, vận động nhiều
Phân bổ năng lượng:
- Glucid: 45–60%
- Protein: 15–20%
- Lipid: 20–25% (chủ yếu chất béo không no)

2. Ưu tiên Glucid phức – hấp thu chậm

Nên dùng:
- Ngũ cốc nguyên cám (gạo lứt, yến mạch, bánh mì đen)
- Đậu các loại (đậu đỏ, đậu xanh, đậu đen)
- Rau củ có chất xơ cao: cà rốt, bí đỏ, bông cải
Tránh:
- Đường đơn: bánh kẹo, nước ngọt, mật ong, siro
- Gạo trắng, bún, miến trắng, khoai tây chiên

Chỉ số đường huyết (GI) nên thấp < 55 và GL trung bình

3. Tăng chất xơ hòa tan

4. Bổ sung đạm chất lượng cao

Ưu tiên:
- Thịt nạc (gà, bò nạc, lợn thăn)
- Cá, trứng luộc, đậu phụ
- Sữa không đường dành cho người đái tháo đường
Tránh:
- Nội tạng, thịt mỡ, da gà, lòng đỏ trứng quá mức

5. Kiểm soát chất béo – chọn chất béo tốt

Giảm:
- Mỡ động vật, bơ sữa béo, đồ chiên rán
Tăng:
- Omega-3 (cá thu, cá hồi)
- Dầu thực vật: dầu mè, dầu oliu, dầu hạt cải
Cholesterol: < 200 mg/ngày
Chất béo bão hòa < 7% tổng năng lượng

6. Kiểm soát natri và huyết áp

7. Ăn đúng giờ – chia nhỏ bữa

8. Không để hạ đường huyết

9. Hạn chế thực phẩm và thói quen nguy cơ

Cấm tuyệt đối	Hạn chế nghiêm ngặt
Nước ngọt, bánh kẹo, siro	Bún, miến, phở, khoai chiên
Trái cây sấy khô, nước ép đóng chai	Thịt đỏ, mỡ, bơ, xúc xích
Bia rượu, cà phê đường	Sữa có đường, sữa đặc

KẾT HỢP THỰC PHẨM THÔNG MINH

Kết hợp tốt	Không nên kết hợp
Cá + rau xanh + gạo lứt	Đường + trái cây chín
Cháo yến mạch + trứng gà + rau luộc	Mì tôm + xúc xích + nước ngọt
Sữa chua không đường + hạt + cam	Sữa đặc + bánh mì trắng

GỢI Ý MỘT THỰC ĐƠN MẪU